Η αμπελοκαλλιέργεια στην περιοχή του Τυρνάβου ήταν και είναι βασικός πυλώνας της οικονομικής ζωής των κατοίκων. Η επίδρασή της αναγνωρίζεται στα πολιτιστικά στοιχεία αλλά και στο οικιστικό περιβάλλον και ειδικότερα στις κατασκευές των κατοικιών. Αυτή την επίδραση αποφασίσαμε να διερευνήσουμε κατά την δεκαετία του 50΄ όπου ακόμα, η παραγωγή, η αποθήκευση και η διακίνηση του κρασιού γινόταν στα σπίτια. Μετά λειτούργησε το συνεταιριστικό οινοποιείο που άλλαξε τους όρους παραγωγής και διάθεσης του κρασιού. Χρησιμοποιώντας τα αρχεία της πολεοδομίας, εντοπίσαμε κατοικίες που κατασκευάστηκαν την δεκαετία του 50΄. Επισκεφτήκαμε όσες μπορέσαμε και αντλήσαμε πληροφορίες από τους ιδιοκτήτες για τα αρχιτεκτονικά στοιχεία που εξυπηρετούσαν την παραγωγή του κρασιού.
Μέσα από τις δράσεις του προγράμματος οι μαθητές ενημερώθηκαν και παρακολούθησαν την διαδρομή στην παραγωγή κρασιού στον Τύρναβο στα χρόνια λίγο πριν την λειτουργία των οινοποιείων. Ιδιαίτερη συμβολή σε αυτό είχε η διάλεξη του χημικού- οινολόγου και οινοποιού κ. Παπρά Αστερίου που πραγματοποιήθηκε στο σχολείο μας. Παράλληλα αναγνώρισαν την επίδραση που είχε η παραγωγή κρασιού στην κατασκευή των σπιτιών και γενικότερα στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Αναγνώρισαν επίσης την μεγάλη σημασία που είχε η παραγωγή κρασιού στην οικονομική και κοινωνική ζωή της περιοχής.
Ικανοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό οι στόχοι του ΠΣΔ όπως:
- Ενίσχυση της αυτενέργειας και της βιωματικής μάθησης.
- Εργασία σε συνεργατικό περιβάλλον και σε πραγματικές συνθήκες.
- Διερεύνηση και υλοποίηση επαφών με δημόσιου και ιδιωτικούς φορείς.
- Συλλογή οργάνωση και ταξινόμηση υλικού και πληροφοριών.
Σε μικρότερο βαθμό όμως υλοποιήθηκαν οι δράσεις για την άντληση πληροφοριών μέσω συνεντεύξεων και συζητήσεων καθώς και στην παρουσίαση θεμάτων.
Πραγματοποιήθηκαν σχεδόν όλες οι επισκέψεις που είχαν προγραμματιστεί δίνοντας την δυνατότητα στους μαθητές να συγκρίνουν την κατασκευή κατοικιών σε διαφορετικές περιοχές και εποχές.
Με την υλοποίηση του ΠΣΔ παράχθηκαν αρχεία που είναι παραδοτέα.
Η υλοποίηση του ΠΣΔ κρίνουμε ότι άφησε θετικό και δημιουργικό αποτύπωμα στους μαθητές και κλείνουμε την αποτίμηση με τις παρακάτω παρατηρήσεις:
Η συνεργασία με τους φορείς όπως δήμοι και νομικά πρόσωπα ήταν πολύ καλή με αποτέλεσμα να οργανώσουμε σωστά το σύνολο των δραστηριοτήτων. ‘Έτσι έγιναν όλες οι επαφές, δημιουργήθηκαν αρχεία και οργανώθηκαν επισκέψεις και όλα αυτά παρήγαγαν αποτελέσματα.
Αντίθετα οι ιδιώτες- ιδιοκτήτες των σπιτιών που εντάξαμε στη δράση, μας αντιμετώπισαν με δυσπιστία και υπήρξε σε μεγάλο βαθμό άρνηση να επισκεφτούμε και να φωτογραφίσουμε τους χώρους τους.
Μεταφέρουμε δυο μαρτυρίες ιδιοκτητών.
Α. Ο κ. Δημήτρης μας είπε: «το σπίτι αυτό το έκτισε ο πατέρας μου και μέχρι το 2005 που το ανακαινίσαμε, ήταν όπως όταν χτίστηκε αρχικά. Θυμάμαι τον πατέρα μου που έκανε κρασί στο υπόγειο. Είχε τρία μεγάλα ξύλινα βαρέλια που χωρούσαν 2-3 τόνους κρασί. Ο μούστος έβγαινε από μια κάνουλα χαμηλά στο τοίχο όπου απ’ έξω υπήρχε στέρνα που έριχναν και πατούσαν τα σταφύλια. Από την κάνουλα με τενεκέδες μεταφέρονταν ο μούστος στα βαρέλια και σφραγίζονταν για να γίνει η ζύμωση. Έτσι γινόταν το κρασί. Η μυρουδιά του μούστου και του κρασιού υπήρχε για πολλά χρόνια στο υπόγειο ακόμα και μετά την καταστροφή των βαρελιών. Είχαν ποτίσει οι τοίχοι».
Β. Η κ. Ευαγγελία είπε: «το σπίτι αυτό ήταν του πεθερού μου. Αυτός έκανε πολύ κρασί γιατί είχε πολλά αμπέλια. Πριν να έρθω εγώ να μείνω στο σπίτι το υπόγειο ήταν γεμάτο βαρέλια και η αποθήκη είχε τρείς μεγάλες στέρνες. Εγώ ήρθα εδώ το 1970. Τότε δεν έκαναν κρασί στο σπίτι γιατί τα σταφύλια τα πήγαιναν σε οινοποιείο. Τα βαρέλια τα χαλάσαμε και τα πετάξαμε για να βάλουμε στο υπόγειο άλλα πράγματα του νοικοκυριού. Τώρα είναι γεμάτο με άχρηστα πράγματα».
Εκπαιδευτική επίσκεψη μαθητών του ΕΠΑΛ Τυρνάβου σε Βέροια, Νάουσα και Θεσσαλονίκη
